Savunma sanayine tedarikçi olarak girmek isteyen ya da EYDEP, MSB-TKGM süreçlerinde aktif olarak yer alan firmaların yazılım ihtiyaçları, standart bir KOBİ’den köklü şekilde farklıdır. Sıradan ERP burada yetersiz kalır: gizlilik sınıflandırması, MSB formatlı belgeler, AS9100/AQAP standartları, EYDEP veri talepleri, sahte parça kontrolü ve konfigürasyon yönetimi gibi katmanlar gerekir. Bu yazıda savunma sanayisi yazılım seçiminde dikkat edilmesi gereken 8 kritik kriteri ve YBS’nin yaklaşımını paylaşıyoruz.
Savunma sanayinde yazılım neden farklı bir oyundur?
Otomotiv tedarikçisi olmakla savunma tedarikçisi olmak aynı şey değildir. Savunma sanayinde her parça, her belge, her süreç sıkı bir disiplinle yönetilmeli, izlenebilir olmalı ve gerektiğinde dış denetçilere şeffaf şekilde sunulabilmelidir. Bu, standart bir ERP’nin tek başına karşılayamayacağı bir gerekliliktir. Yazılım hem üretim akışını, hem kalite süreçlerini, hem belge sistemini, hem de güvenlik sınıflandırmasını birlikte yönetmelidir.
1. TGB / KGB başvuru yönetimi
Tesis Güvenlik Belgesi (TGB) ve Kişi Güvenlik Belgesi (KGB) başvuru süreçleri MSB-TKGM formatına göre yapılır. Yazılımınızda EK-1, EK-2, EK-3 formları, personel güvenlik dosyaları, tesis planları, başvuru takip akışı şablon olarak hazır olmalı; sürüm kontrolü ve denetim izi otomatik tutulmalıdır. Tedarikçinizin manuel Word/Excel’le bu işi yapması artık bulgu doğurmaktadır.
2. EYDEP denetim hazırlığı
EYDEP (Endüstriyel Yetkinlik Değerlendirme ve Destekleme Programı) denetiminde firmanın kalite, üretim, tedarik zinciri, dijital olgunluk ve siber güvenlik düzeyi incelenir. Yazılımın bu denetimde gerekli verileri tek panelde, hazır rapor formatında sunabilmesi şarttır. Excel ve Word kopyalarıyla gelen firmalar EYDEP’te zaman kaybeder ve düşük seviye notu alır.
3. AS9100 havacılık kalitesi
Havacılık ve uzay sanayine giren firmalar AS9100’e geçer. Bu standart ISO 9001’in üzerine konfigürasyon yönetimi, sahte parça kontrolü, FOD önleme, özel proses kontrolü, müşteri özel gereksinim yönetimi gibi katmanlar ekler. Yazılımda bu modüllerin hazır gelmesi, sertifikasyon sürecini aylar kısaltır. AS9100’de sıfırdan modül geliştirmeyi göze alacak firmalar artık çok az.
4. AQAP uyumu (NATO standardı)
AQAP (Allied Quality Assurance Publications), NATO’nun askeri tedarik için kullandığı kalite standardıdır. Türkiye’de askeri ürün üreten firmalar için zorunlu. Yazılımda konfigürasyon yönetimi, GQA (Government Quality Assurance) süreci, sahte parça kontrolü, DKGT (Devlet Kalite Güvence Temsilcisi) iletişimi, AECTP testlerinin kayıt altında tutulması beklenir. AQAP-2110, AQAP-2210, AQAP-160 gibi alt standartlara göre değişen gereksinimleri yazılım esnek karşılayabilmelidir.
5. Gizlilik sınıflandırması ve doküman güvenliği
Savunma projelerinde belgeler farklı sınıflandırmalarla yönetilir: “Tasnif Dışı”, “İçe”, “Hizmete Özel”, “Özel”, “Gizli”, “Çok Gizli”. Yazılım bu sınıflandırmaları desteklemeli, rol bazlı erişim, görüntüleme kayıtları, ekran görüntüsü engelleme, watermark ve indirme kontrolü gibi güvenlik katmanları sunmalı. Sıradan ERP’lerde bu özellikler ya hiç yoktur ya da çok yüzeysel düzeyde bulunur.
6. Yerli ve milli yazılım tercihi
Savunma sanayinde yabancı bulut hizmetlerine güven düşüktür; veri yurt içinde tutulmalıdır. On-premise (sizin sunucunuzda) dağıtım, yerli mühendis ekibi, KVKK ve ISO 27001 uyumu standart beklenti. YBS bu kriterlerin tamamını karşılar ve Sanayi Bakanlığı, KOSGEB ve Yerli Üretim Yazılım Listesi ile uyumlu çalışır. Yerli kaynaklı belge alımı sürecinde tercih edilebilir.
7. ISG, çevre ve enerji yönetimi entegrasyonu
Savunma sanayinde sadece kalite değil; ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği, ISO 14001 Çevre, ISO 50001 Enerji sertifikasyonları da müşteri talebi olabilir. Yazılımın bu standartları AS9100/AQAP ile entegre yönetebilmesi önemli avantajdır. Ayrı sistemlerle çalışmak hem maliyetli hem yorucudur.
8. Üretici geçmişi ve yerinde destek
Savunma sektörü uzun vadeli projeler ister. Yazılım üreticisinin en az 10 yıllık geçmişi, sektöre özel referansları ve yerinde destek kapasitesi olmalı. Çağrı merkezi destek yerine, gerektiğinde Ankara’dan saha ziyaretine gelebilen bir ekip değerlidir. EYDEP denetiminde teknik soru sorulduğunda üreticinin çağrılabilir olması da kritik.
“Savunma sanayinde “satın aldım, kullanıyorum” yetmez. Denetçiye veriyi gösterebilmek, geçmişi izleyebilmek, sınıflandırılmış bilgiyi koruyabilmek gerekir.”
YBS’nin savunma sanayindeki yeri
YBS, savunma ve havacılık tedarikçilerinin AS9100, AQAP-2110/2210, TGB/KGB başvurusu, EYDEP denetimi süreçleri için hazır prosedür şablonları, formlar ve denetim akışları sunar. EYDEP hazırlığında müşterilerimizin %92’si ilk denetimden başarıyla geçti. Ankara merkezli ekibimiz savunma sanayisindeki müşterilere yerinde destek verir; çoğu projemiz TUSAŞ, ASELSAN, Roketsan, Havelsan tedarik zincirinde aktif olarak işliyor.
